der Jugendliche / alles Gute (B1)

Viết hoa như danh từ nhưng vẫn biến đổi đuôi y hệt tính từ!

Ý chính

Tính từ hóa danh từ (Nominalisierte Adjektive) là những tính từ được viết hoa chữ cái đầu để làm danh từ (như der Jugendliche, ein Bekannter, alles Gute), nhưng đuôi của chúng VẪN phải chia hệt như một tính từ bình thường!

Hình dung: Mặc vest Giám đốc nhưng vẫn giữ hộ khẩu Tính từ

Hãy tưởng tượng từ "jugendlich" (trẻ trung) hay "gut" (tốt) được thăng chức làm Danh từ nên được mặc áo vest (viết hoa chữ cái đầu: Jugendliche, Gute). Tuy nhiên, gốc gác của nó vẫn là tính từ, nên đi sau der/ein/alles/etwas nó vẫn phải đổi đuôi -e, -en, -er, -es y hệt quy tắc chia đuôi tính từ!

Từng bước

1. 1. Bước 1: Danh từ chỉ người đi với der / die / die (chia yếu: đuôi -e và -en): Khi có mạo từ xác định, ta thêm đúng cái danh từ ngầm "Mann / Frau / Leute" ở trong đầu để chia đuôi tính từ: der Jugendliche (Nominativ nam → -e), den Jugendlichen (Akkusativ nam → -en), die Jugendlichen (Số nhiều → -en).
   Der Kranke wird von der Krankenschwester betreut. — Người bệnh (nam) được cô y tá chăm sóc.
2. 2. Bước 2: Danh từ chỉ người đi với ein / eine / kein (chia hỗn hợp: nam Nominativ đuôi -er!): Sau "ein" ở Nominativ giống đực, vì "ein" chưa rõ giống nên tính từ hóa danh từ bắt buộc mang đuôi "-er" (ein Jugendlicher, ein Bekannter, ein Deutscher). Sang Akkusativ/Dativ lại về đuôi "-en" (einen Bekannten, mit einem Bekannten).
   Ein Bekannter von mir arbeitet bei dieser Firma. — Một người quen (nam) của tôi làm việc tại công ty này.
3. 3. Bước 3: Đi sau etwas, nichts, viel, wenig → luôn mang đuôi "-es" (Mạnh): Các từ chỉ cái gì đó trừu tượng (giống trung "das") đi sau etwas, nichts, viel, wenig, allerlei sẽ viết hoa và cộng đuôi "-es": etwas Neues (điều gì đó mới), nichts Besonderes (không có gì đặc biệt), viel Gutes (nhiều điều tốt đẹp).
   Gibt es heute etwas Neues in der Firma? — Hôm nay ở công ty có gì mới không?
4. 4. Bước 4: Đi sau alles → mang đuôi "-e" ở Nominativ/Akkusativ, "-en" ở Dativ: "alles" đã có sẵn đuôi "-es" của giống trung (tương đương "das"), nên tính từ hóa danh từ phía sau chỉ nhận đuôi yếu "-e": alles Gute, alles Liebe, alles Wichtige.
   Wir wünschen Ihnen alles Gute zum Geburtstag! — Chúng tôi chúc Ngài mọi điều tốt đẹp nhất nhân dịp sinh nhật!
5. 5. Tránh lỗi mất điểm oan ở lời kết thư và lời chúc trong Goethe B1 Schreiben: Trong phần viết thư/email B1, các cụm chúc tụng như "Alles Gute zum Geburtstag!", "Ich wünsche dir viel Schönes" hoặc kể chuyện "Ich habe auf der Party einen Bekannten getroffen" xuất hiện liên tục. Chỉ cần nhớ viết hoa chữ cái đầu và phân biệt rõ "alles + -e" với "etwas/nichts/viel + -es" là bạn nắm chắc điểm ngữ pháp phần này.
   Ich wünsche dir zum neuen Jahr alles Gute und hoffe, dass du mir bald etwas Neues erzählst. — Mình chúc cậu mọi điều tốt đẹp nhất nhân dịp năm mới và hy vọng cậu sớm kể cho mình nghe điều gì đó mới mẻ.

Quy tắc ăn điểm nhanh nhất

• Danh từ hóa từ tính từ luôn VIẾT HOA nhưng vẫn chia đuôi y hệt tính từ!: Các từ như der Jugendliche (thanh thiếu niên), der Angestellte (nhân viên), der Bekannte (người quen), der Deutsche (người Đức) tuy là danh từ viết hoa chữ cái đầu nhưng đuôi của chúng biến đổi hoàn toàn theo bảng chia đuôi tính từ (-e / -en / -er).
• Nam Nominativ: der + -e / ein + -er · Nữ Nom/Akk: die/eine + -e · Dativ & Nam Akk: luôn -en: Cẩn thận ở Nominativ số ít cho nam (`der Deutsche` nhưng `ein Deutscher`), nữ Nom/Akk (`die/eine Bekannte`) và số nhiều không mạo từ (`viele Jugendliche`); còn ở Akkusativ nam, mọi cách Dativ và số nhiều có mạo từ đều dùng `-en` (`den Jugendlichen, mit einem Bekannten, die Deutschen`).
• Chỉ vật/khái niệm trừu tượng sau alles, etwas, nichts, viel, wenig: Viết hoa + đuôi -e hoặc -es: Sau "alles" (xác định) tính từ hóa danh từ nhận đuôi "-e" (alles Gute, alles Liebe); còn sau "etwas, nichts, viel, wenig" (bất định) thì nhận đuôi "-es" của giống trung (etwas Neues, nichts Besonderes, viel Schönes).

Cách nhớ nhanh & Khẩu quyết

Nhóm Chỉ Người (Nam vs Nữ vs Số nhiều) (PERSONEN)

Tưởng tượng chữ Mann / Frau / Leute đứng sau

• Sau der / die (số ít Nominativ) → đuôi -e: der Jugendliche, die Jugendliche, der Erwachsene, der Fremde
• Sau ein (Nam Nominativ) → đuôi -er; sau eine (Nữ) → đuôi -e: ein Jugendlicher, ein Bekannter, ein Deutscher, eine Bekannte (Ngoại lệ: Rất nhiều bạn quên chữ -r trong "ein Bekannter" hoặc "ein Jugendlicher"!)
• Ở Dativ, Akkusativ nam & Số nhiều có mạo từ → đuôi -en: mit einem Bekannten, für die Jugendlichen, meine Verwandten
• Số nhiều KHÔNG có mạo từ → đuôi -e (Nom/Akk), -en (Dativ): viele Jugendliche, zwei Erwachsene, mit Jugendlichen
• Danh từ chỉ người: der/die + -e, ein + -er (nam), còn ở Akkusativ nam, Dativ và số nhiều có mạo từ dùng -en: Der Jugendliche liest. Ein Jugendlicher fragt. Ich helfe dem Jugendlichen.

Nhóm Trừu Tượng Đuôi -ES (Sau etwas, nichts, viel, wenig) (-ES)

Chưa có đuôi giống trung ở từ trước → thêm -es

• etwas + Tính từ viết hoa + -es (một chút gì đó…): etwas Schönes, etwas Neues, etwas Wichtiges, etwas Süßes
• nichts + Tính từ viết hoa + -es (không có gì…): nichts Besonderes, nichts Schlimmes, nichts Gutes
• viel / wenig + Tính từ viết hoa + -es: viel Interessantes, viel Neues, wenig Gutes
• Sau etwas, nichts, viel, wenig: tính từ hóa danh từ viết hoa và luôn mang đuôi -es: Gibt es heute etwas Neues? Ich habe leider nichts Interessantes gefunden.

Nhóm Trừu Tượng Đuôi -E (Sau das, alles) (-E)

Từ trước đã có -s (das/alles) → chỉ thêm -e

• alles + Tính từ viết hoa + -e (mọi điều…): alles Gute, alles Liebe, alles Schöne, alles Weitere
• das + Tính từ viết hoa + -e (cái điều…): das Beste, das Wichtigste, das Schöne daran, das Gleiche
• Ở Dativ (mit allem / zum / im) → đổi thành đuôi -en: im Allgemeinen, vor allem Guten, zum Besten
• Sau das và alles (ở Nominativ / Akkusativ): tính từ hóa danh từ viết hoa và mang đuôi -e: Alles Gute zum Geburtstag! Das Beste kommt zum Schluss.

• Mẹo nhẩm 3 giây cho danh từ chỉ người: Tưởng tượng có chữ "Mann" (nam), "Frau" (nữ) hoặc "Leute" (số nhiều) ẩn phía sau rồi chia đuôi như tính từ bình thường: ein bekannter [Mann] → ein Bekannter!
• Thần chú viết thư B1: "alles Gute / alles Liebe" (đuôi -e), nhưng "etwas Neues / nichts Besonderes / viel Schönes" (đuôi -es).
• Sau viele / einige / zwei (không có die/meine/alle) ở số nhiều Nominativ/Akkusativ thì đuôi là "-e": viele Jugendliche, zwei Bekannte.
• Chú ý ngoại lệ: "der Junge" và "der Kunde" là danh từ thuần (N-Deklination), nên nói "ein Junge", "ein Kunde" (KHÔNG có -r).

Ví dụ đời thường

• Viele Jugendliche verbringen heute zu viel Zeit am Smartphone. — Nhiều thanh thiếu niên ngày nay dành quá nhiều thời gian trên điện thoại.
• Gestern habe ich im Café einen alten Bekannten getroffen. — Hôm qua tôi đã gặp một người quen cũ (nam) ở quán cà phê.
• Am Wochenende möchte ich endlich mal etwas Spannendes erleben. — Vào cuối tuần tôi muốn cuối cùng cũng được trải nghiệm điều gì đó thú vị.
• Zum Glück ist bei dem Unfall nichts Schlimmes passiert. — May mắn là trong vụ tai nạn không có điều gì tồi tệ xảy ra.
• Ich wünsche dir für deine Zukunft alles Gute und viel Erfolg! — Tôi chúc bạn mọi điều tốt đẹp và nhiều thành công cho tương lai!

Bảng chia nhanh danh từ hóa từ tính từ (Ví dụ: bekannt & gut)

6 danh từ hóa từ tính từ xuất hiện liên tục trong đề thi B1

• der / die Jugendliche (ein Jugendlicher) (thanh thiếu niên): Das Jugendzentrum bietet Kurse für Jugendliche an.
• der / die Erwachsene (ein Erwachsener) (người lớn, người trưởng thành): Der Eintritt kostet 10 Euro für Erwachsene.
• der / die Bekannte (ein Bekannter) (người quen): Ein Bekannter hat mir dieses Buch empfohlen.
• der / die Verwandte (ein Verwandter) (họ hàng, người thân): Am Sonntag besuchen wir unsere Verwandten.
• der / die Angestellte (ein Angestellter) (nhân viên văn phòng): Alle Angestellten bekommen dieses Jahr mehr Urlaub.
• der / die Arbeitslose (ein Arbeitsloser) (người thất nghiệp): Die Zahl der Arbeitslosen ist im Mai gesunken.

Ôn từ vựng bằng Flashcard (FSRS)

Bẫy "alles Gute" vs "etwas Gutes" và "der Jugendliche" vs "ein Jugendlicher"

Học viên rất hay viết "alles Gutes" (sai vì chữ alles đã có -es rồi) hoặc viết "ein Jugendliche" (sai vì thiếu -r của giống đực sau ein). Ngoài ra, đừng nhầm danh từ N-Deklination (der Junge, der Kollege) với tính từ hóa danh từ (ein Junge ≠ ein Jugendlicher)!

Lỗi người Việt hay gặp

• ✗ Ich wünsche dir alles Gutes zum Geburtstag! → ✓ Ich wünsche dir alles Gute zum Geburtstag! — Sau "alles" (đã có đuôi -es) thì tính từ hóa danh từ chia yếu với đuôi "-e", không phải "-es".
• ✗ Gestern habe ich mit einem Bekannter gesprochen. → ✓ Gestern habe ich mit einem Bekannten gesprochen. — Sau giới từ "mit" + Dativ (einem), mọi tính từ hóa danh từ đều phải đổi về đuôi "-en" (einem Bekannten).
• ✗ Ich habe heute nichts besonderes vor. → ✓ Ich habe heute nichts Besonderes vor. — Đi sau `nichts` là tính từ hóa danh từ giống trung nên bắt buộc phải **viết hoa** chữ cái đầu và chia đuôi `-es` (`nichts Besonderes`, không dùng trạng từ `besonders`).
• ✗ Meine alle Verwandte wohnen in Vietnam. → ✓ Alle meine Verwandten wohnen in Vietnam. — Sau "alle / meine / die" ở số nhiều, tính từ hóa danh từ luôn nhận đuôi "-en" (Verwandten).

Vì sao điều này quan trọng

Trong bài viết thư B1 (Schreiben), bạn hầu như luôn dùng "alles Gute", "etwas Neues", "mit einem Bekannten". Trong bài Đọc hiểu (Lesen), các từ "Jugendliche", "Erwachsene", "Angestellte" xuất hiện trong hầu hết mọi thông báo và bảng giá vé.

Điểm khó B1 liên quan

• Đuôi tính từ — -er hay -e sau tính từ — quy tắc ngầm.
• Đuôi tính từ không mạo từ — Không có der/ein đi trước thì tính từ phải tự mang đuôi -er, -em, -es, -e.
• Từ phủ định (kaum/nirgends) — Tiếng Đức cấm phủ định kép: đã có niemand/nichts/kaum thì không thêm nicht!
• Khi nào bỏ mạo từ? — Ich bin Arzt (không có ein), nhưng Er ist ein guter Arzt (lại phải có ein!).
• Dativ trước Akk — "Tặng AI cái GÌ" — người đứng trước, vật đứng sau.
• Relativsatz + giới từ / was — Giới từ nhảy lên đầu mệnh đề quan hệ; sau alles/nichts/das Beste phải dùng was.